Tagarchief: kibboets

Gevecht met de woestijn

Foto’s

Om iets na vijf uur schiet ik wakker. Ik heb gisterenavond op een bord gelezen dat de zonsopgang in de krater rond kwart voor zes mooi te volgen is. Voor zoiets heb ik geen wekker nodig. Ik maak Hilde wakker en ik verwacht een massa volk aan de rand van de krater, maar twee dames niet te na gesproken staan we hier alleen. Een rode gloed kondigt zijn komst aan en beetje bij beetje zie je de gloed helderder worden.

Zonsopgang boven Makhtech Ramon
Zonsopgang boven Makhtesh Ramon

Als de gloed bijna verandert in het eerste streepje zon, horen we het gehuil van wolven in de krater dat onmiddellijk door wat honden in de buurt beantwoord wordt. Alsof de wolven hun meute tot de orde roepen en signaleren dat de dag zijn intrede doet. Een beklijvend moment dat door merg en been ging, onvergetelijk. Als het eerste streepje zon verschijnt, vervaagt het geluid van de wolven en valt er een mooi licht over de vallei. We genieten nog een hele tijd na en tegen zeven uur staat het ontbijt op ons te wachten.

Zonsopgang boven Makhtech Ramon
Zonsopgang boven Makhtesh Ramon

Wij zijn altijd al grote liefhebbers geweest van Irish of Scottisch breakfast, maar die zijn van de troon gestoten door het Israëlisch ontbijt. Dit is van een heel andere orde en een stuk gezonder.

Na het ontbijt zetten we koers naar Sde Boker en bezoeken de kibboets van Ben Gurion. De allereerste eerste minister van Israël die al een legende was toen hij leefde, maar na zijn dood als voorbeeld gesteld wordt voor alle jongeren in Israël. Hij staat trouwens vaak afgebeeld terwijl hij op zijn hoofd staat, maar dat was een therapie die zijn dokter voorschreef voor zijn rugproblemen en zijn vergetelheid. Alle dagen driemaal op zijn hoofd gaan staan en zeven kilometer wandelen. Ik ben tijdens dit verlof al gestart met het wandelen, met op mijn hoofd staan wacht ik tot ik terug in België ben. Tot zolang zal mijn vergetelheid niet genezen zijn.

Soldaten in opleiding komen hier allemaal naar hun grote voorbeeld. En aan soldaten hebben ze geen tekort. Overal waar wij komen lopen er grote troepen soldaten over de straat, meestal (zoals ik al in een vorig verslag vertelde) zwaar bewapend, en bovendien met een nonchalance of het betreft een aktetas die ze vast hebben.

In het gebruikelijke winkeltje dat na iedere bezienswaardigheid te vinden is, raken we aan de klap met een jonge gast die een Antwerpse moeder heeft, maar geboren is in Israël. Zijn moeder spreekt Nederlands met hem.

Als hij zich verontschuldigt voor zijn  gebrekkig Nederlands, vraag ik hem hoe moeilijk het is om Hebreeuws te leren, vooral het schrijven van rechts naar links lijkt mij nogal een opdracht. Hij vertelt dat Hebreeuws een oude taal is en het schrijven van rechts naar links nog een overblijfsel is van toen teksten nog met beitel en hamer werden gekapt in steen. Als je met een hamer van links naar rechts zou kappen – zoals wij schrijven -, zie je eigenlijk niet wat je aan het kappen bent. Okay, that makes sense.

Alvorens we terug naar ons hotel keren, rijden we via een oude factory, waar er een aantal artiesten zich genesteld hebben en er een leuke boel van maken. Gisterenavond waren we hier trouwens al om iets te komen eten in een gezellig restaurant. Er is nog veel werk aan de winkel om het hier echt gezellig te maken, maar je voelt dat dit binnen een aantal jaren een onbetaalbare trendy buurt zal zijn. De winkeltjes en galerijen zijn vlakbij de woestijn gelegen en je ziet dat er een constant gevecht wordt geleverd om het te winnen van de woestijn. Als er een week geen zand wordt geruimd, zie je de huizen door het zand niet meer.

Bewaren

De zee van Galilea, lopen op het water

Foto’s

Zachtjes tikt de regen tegen ’t vensterraam… We worden vanmorgen geconfronteerd met de eerste regen, en hoe? De temperatuur is spectaculair gezakt en we moeten vandaag vrede nemen met 24 graden. Tegen de tijd dat we uit de ontbijtzaal komen is de nevel volledig opgepeuzeld door de regen en wint de zon het gevecht met de wolken.

Onze kibboets is nog een echte landbouwnederzetting. In vele kibboetsen worden de maaltijden nog vaak gezamenlijk gebruikt. De kibboets waar wij zitten heeft een gemeenschappelijke eetzaal waar ’s morgens de meeste mensen die hier wonen samen van het ontbijt genieten. De gasten, wij dus, mogen maar pas vanaf acht uur mee in de eetzaal. Wij worden wel extra verwend, ook omdat we er natuurlijk voor betalen. Een diep socialistisch gedachtegoed ligt hiervan aan de basis. Een beetje vergelijkbaar met de vroegere kolchoze en in mindere mate sovchoze in Rusland waar er vooral voor de staat werd gewerkt.

Vooral hier in de Golan en in de Negev vind je nog enkele kibboetsen terug. Maar er moet gezegd dat de meeste gewone dorpen aan het worden zijn. Ieder voor zich en God voor ons allen zeker 😉

En hij liep over het water...
En hij liep over het water…

Vandaag nemen we de zuidelijke helft van de Golan op de korrel en maken een toer rond het meer van Tiberias of zoals ook vaak genoemd de Zee van Galilea. Daar waar Jezus de truc uithaalde met de vermenigvuldiging van de broden en de vis en waar hij over het water liep. Al moet gezegd dat wij ook de overkant van het meer haalden met droge voeten, maar dan wel met de auto.

We laveren tussen de bananen-, ananas- en granaatappelkwekerijen en houden onze eerste stop op een volledig verlaten Halukim Beach. We proberen beiden of het ons lukt om op het water te lopen maar we veronderstellen dat hier andere machten mee gemoeid zijn.

We zien op ons kaartje dat er een krokodillenboerderij in Hammat Gader is, vlakbij de Jordaanse grens. We kunnen het ons niet laten en nemen deze kleine omweg en rijden de ganse tijd langs de Jordaanse grens. We proberen een blik op te vangen van Noor, de mooiste aller koninginnen maar we vermoeden dat zij andere besognes heeft dan toeristen te begroeten aan haar grens. Het resort waar de krokodillenboerderij haar onderkomen heeft is niet interessant. We druipen terug af en maken onze toer rond het meer verder af.

Jordanië
Jordanië

Aan het zuidelijkste punt van het meer in Yardenit vertellen ze de goedgelovige pelgrims dat Jezus hier zou gedoopt zijn. In werkelijkheid is dit in Bethanië ergens in Jordanië, maar dat weerhoudt tientallen bussen met mensen uit alle werelddelen er niet van om deze plek te verheerlijken. Je kan hier doopkleedjes kopen en vermoedelijk authentiek gewijd water dat Jezus over zijn kopke kreeg. Wij laten dit circus aan ons voorbij gaan en trekken verder naar Tiberias.

In Tiberias, de derde van de vier heilige Joodse steden, houden we even halt en genieten van een koffie aan de haven ver van al dat doopgeweld.

Ten noorden van het meer, waar we 55 kilometer geleden startten met onze toer rond het meer, nemen we nog een kijkje in het Jordan park en de Bethsaida site waarvandaan men Jezus op het water zag lopen en waar hij nog een aantal mirakels zou verwezenlijkt hebben. Dit terzijde, kunnen de archeologische opgravingen de vijftien euro die we voor de toegang betaalden maar net vergoelijken. Het bijbehorende park waar de Jordaan in het meer van Tiberias vloeit kan dit al helemaal niet. Het park is zoals vele andere toeristische sites volledig verlaten. Wij vermoeden dat hier vooral op sabbat aan toerisme gedaan wordt.

De rit op zich rond het meer met zijn zicht op de bergen is alvast de moeite, de dramatische bewolking vandaag die af en toe door het spel van de wind en de zon wordt doorbroken en die de bergen op de achtergrond dan uitlichten, maakte vandaag van deze trip toch iets spectaculairs.

Meer van Tiberias of de Zee van Galilea
Meer van Tiberias of de Zee van Galilea

Tussen Syrië en Libanon

Foto’s

Eindelijk, de weersomstandigheden zijn ideaal, we hebben een perfect circuit en we zijn bijna twee uur te vroeg wakker… tijd dus om ons loopgerief boven te halen. De kibboets is voldoende groot en een half uurtje lopen zorgt er voor dat we straks bij het ontbijt niet op een calorie moeten zien. En gelukkig want het ontbijt in deze kibboets is buiten alle proporties. We laten ons volledig gaan.

We besluiten vandaag een toer van de noordelijke Golan te maken. Ik doe eerst nog navraag aan het onthaal of het veilig is en daar zijn ze enthousiast over ons voornemen en verzekeren ons dat er geen enkel probleem is.

Golan, tussen de wijnranken aan Syrische grens
Golan, tussen de wijnranken aan Syrische grens

We rijden via de Quneitra lookout, vlak naast de UNDOF zone (The United Nations Disengagement Observer Force), waar de Syrische stad Quneitra er volledig verlaten en stukgeschoten bij ligt. Het is trouwens nog maar van de Jom Kippoeroorlog dat dit deel van de Golan van Syrische in Israëlische handen is overgegaan. We staan dus op gewezen Syrisch gebied. Dat Israël dit gebied niet wil lossen heeft veel te maken met het meer van Tiberias, het grootste zoetwatermeer van Israël, dat Damascus dreigde droog te leggen.

We staan op een honderd meter van de UNDOF compound en de zware voertuigen rijden de hele dag af en aan om het bestand, dat Israël met Syrië  in mei 1974 sloot, te controleren. Gisteren zagen we vanop Mount Bental de wijnranken in de vallei, nu staan we er tussen en de grens is nu wel akelig dichtbij.

We vervolgen onze weg langs de Valley of Tears, deze naam behoeft geen betoog en we rijden verder richting Hermonberg langs de vulkanische route. Gelukkig is de tectonische activiteit al een paar miljoen jaar geleden. We rijden verder via Majdal Shams een voornaam Druzendorp. De weg naar de Hermonberg is afgesloten voor alle verkeer en we proberen toch via het dorp op de juiste weg te geraken. We maken een kleine inschattingsfout en voor we het weten staan we pal voor de Syrische grens. Een Druz die aan het bouwen is vlak voor de grens – daar moet ge ook goesting voor hebben, ik vermoede dat ge die grond hier gratis bij een zak cement krijgt – helpt ons terug op de juiste weg. Het imposante standbeeld in het midden van het dorp staat er indrukwekkend bij. Hoe heldhaftig het standbeeld ook is, ik voel niet mee met die helden en voel mijn hart in mijn keel kloppen.

We besluiten om via Nimrod Fortress langs de Libanese zijde aan de Hermonberg te geraken, maar dit keer stoten we op de Libanese grens en  dan bedoel ik echt stoten. Ik kan de prikkeldraad aanraken en zie de inwoners in het Libanese dorpje Khirbet ed Douair naar ons kijken. Ook hier is er een UN controlemacht aanwezig en de conflicten gaan vooral tussen Soennitische en Alawitische milities, maar ik voel mij toch niet gerust.

Om aan de Hermonberg te geraken moeten we een eind terug via een militaire zone waarvan ik aanvankelijk dacht dat die de Libanese grenspost was en die verboden is tussen zonsondergang en zonsopgang. Mijn emmertje oorlogszones loopt een beetje over en ik laat de Hermonberg voor wat hij is. We zetten koers naar een boeiend Fort van Nimrod.

Fort van Nimrod
Fort van Nimrod

We zijn – een klas jongeren niet te na gesproken – alleen op het immense fort en dit geeft toch wel een speciaal gevoel. We kunnen in alle gangen, torens, geheime ruimtes ronddwalen zonder dat er iemand op onze handen zit te kijken.

We zitten nog wel geprankt tussen Syrië en Libanon, maar de grenzen zijn deze keer voldoende ver weg (zeker tien kilometer) en het zicht op Mount Hermon is voldoende om onze reisnieuwsgierigheid voor vandaag te bevredigen. Alhoewel… een ommetje langs de Sa’ar Falls leert ons dat het hier vermoedelijk al een tijdje niet geregend heeft want de hoogste waterval van Israël staat volledig droog.

Het is weer een stuk in de middag, maar we besluiten toch om nog via Tel Hazor naar onze kibboets te rijden. De archeologische site van meer dan vierduizend jaar geleden is zeer boeiend, ook hier lopen we weer helemaal alleen rond.  Hoe ze ten tijde van de Kanaänieten hun beker met water vulden is indrukwekkend. We dalen 46 meter af via een ijzeren stelling naar hun watervoorraadbekkens maar ook die zijn volledig opgedroogd.

Kanaänitische site
Kanaänitische site

Als we in de verte weer mitrailleurvuur horen houden we het ook hier voor bekeken en zoeken veiliger oorden op. Het haar staat recht op mijn armen. We zien trouwens de ganse dag helikopters en zware legervrachtvliegtuigen overvliegen. Ook de UN-voertuigen zijn de ganse dag prominent aanwezig.

In Katzrin, de hoofdstad van de Golan, waar we onze dorst gaan lessen, zie je heel wat militairen rondlopen die nonchalant hun zware mitraillettes over hun schouders hebben hangen. Een jong koppeltje loopt ons hand in hand voorbij. De lopen van hun mitraillettes kletsen af en toe tegen elkaar. Dit gaat vermoedelijk straks nogal vonken trekken. En bij ons klagen ze als er enkele militairen het stadsbeeld verstoren…

Vandaag zien we nog een beest midden op de weg liggen, doodgereden. De wolvenpopulatie is ondertussen sterk afgenomen, maar ik denk toch dat het er een is. Vorig jaar is trouwens een groep wandelaars sterk toegetakeld door een wolf. Als we ‘s avonds terugkomen van ons etentje zien we twee jakhalzen de straat oversteken, die gelukkig snel genoeg zijn of ze hadden een menu in het roadkillbook kunnen zijn.

Duizend bommen en granaten

Foto’s

We nemen vanmorgen afscheid van ons stulpje in Haifa, proppen alles in ons autootje en rijden nog wat noordelijker naar de hoogste stad van ’t land, gelegen op 860 meter: Safed (Tzafet of Zefad). Dit is naast Jeruzalem, Tiberias en Hebron de vierde heilige stad voor de joden. Hebron is trouwens voor het ogenblik nogal een wespennest en dus te vermijden.

Het is druk op de baan, het is zondag en dit is hier gewoon werkendag. Alleen op sabbat (zaterdag) wordt niet gewerkt en zijn de banen zo goed als leeg. Het is erg bochtig en vlak voor Safed  probeert de gps ons langs een grindweg naar boven te sturen. We zien gelukkig op tijd dat dit niet zo’n goed idee is.

Safed
Safed

Als we na wat klimwerk veilig in Safed aankomen is het al 11 uur en dus tijd om in een wijnproeverij lokale wijnen aan een diepgaand onderzoek te onderwerpen. Tien euro voor drie wijnen is nogal prijzig maar ik waag het er toch maar op. Ik moet al goed zien of ze iets in mijn glas heeft gekapt. Maar het beetje dat er in is, is van uitzonderlijke kwaliteit. Als blijkt dat de wijnen meer dan zestig euro de fles kosten, begrijp ik natuurlijk haar krenterigheid. We houden het bij deze proevertjes.

Na een gesprekje met de sympathieke bazin blijkt dat ik tegen regel één van mijn geloof heb gezondigd. Het is geen 11 uur, maar 10 uur en vóór den elven drink ik normaal nooit. Hier houden ze dus ook wintertijd en zomertijd aan. Van de Hebreeuwse aankondigingen hiervan op de zenders verstaan we geen jota, vandaar onze onwetendheid. We kunnen vandaag een uur langer genieten.

Verder staan in deze stad die sinds 1948 bijna exclusief aan joden is voorbehouden, een handvol synagogen. De geschiedenis die hierachter schuil gaat is interessanter dan de gebouwen en hun interieur die ons een beetje rommelig aandoen. De smalle straatjes met de leuke huizen en de straat met de kunstgalerijen kunnen ons wel bekoren. Net zoals in het Italiaanse Umbrië heeft Safed door zijn ligging een speciaal licht, met gevolg dat hier heel wat kunstenaar hun heil zoeken. We vinden onze gading tussen de schilderijen en ook het juiste hartgevoel om er een te kopen maar onze portemonnee wil spijtig genoeg niet mee.

We trotseren de middagzon en klimmen nog naar de citadel die een heel stuk boven de oude stad uittorent en waar er nog heel wat wonden van het conflict van 1948 te zien zijn.

Als we terug naar beneden gaan, stoppen we nog even bij het indrukwekkende kerkhof dat zich over een heel deel van de westelijke helling uitspreidt. Nieuwe graven die over de vallei uitkijken en oude graven die op de helling opgaan in het groen dat hen stilaan overwoekert.

Safed kerkhof
Safed kerkhof

Als de zon zijn hoogste punt al een stuk voorbij is zakken we verder af, of moet ik zeggen klimmen we verder op naar de Golan hoogte. Een stuk prachtige natuur, weleens ‘de vinger’ van Israël genoemd, gelegen tussen Syrië en Libanon. De streek lijkt verlaten en wij zoeken voor de drie komende nachten ons heil in een kibboets vlakbij de Syrische grens. Het Ortal waar de nog actieve kibboets is gelegen en volledig van de buitenwereld is afgegrendeld, heeft zelfs zijn eigen verdedigingslegertje. Het hele terrein is afgezet met hoge prikkeldraad en de toegangspoort is alsof je Ford Knox binnenkomt.

Ik krijg precies al spijt dat we hier voor drie nachten hebben gereserveerd, gelukkig hoeven we – zoals vroeger nogal eens de gewoonte was – niet mee te helpen. Onze kamer valt best mee en is vermoedelijk een oude woning van een familie die hier vroeger van de kibboets deel uitmaakte.

Morgenvroeg mogen we mee aan het ontbijt deelnemen in een refter die er uitziet als een eetzaal  van een middelgrote kazerne.

Het is al een stuk na 16.00 uur als we zijn uitgepakt en we alle formaliteiten hebben afgehandeld. De duisternis valt nog een stuk vroeger in en we moeten nog iets vinden om te eten. We vertrekken met onze auto en rijden richting Merom Golan waar er een restaurant zou zijn. Dit is zo’n tien kilometer van onze kibboets en we krijgen van de verantwoordelijke een sleutel mee om de poort open te doen als we wat later moesten terugkomen.

We besluiten om op aanraden van de gastvrouw eerst nog via Mount Bental een ommetje te maken omdat volgens haar hier een prachtig uitzicht is. Als we boven op die berg aankomen vinden we echter iets anders…

Syrische grens
Syrische grens

Er staat een wagen van de UN. Twee zwaarbewapende soldaten met kijkers waarmee je vanzelf een krant op de maan kan lezen, komen van de berg afgelopen. Het is wat onwezenlijk. Als we wat verder klimmen, staan we in loopgraven en kijken uit op de Syrische grens. Om het nog allemaal wat onwezenlijker te maken horen we in de verte vuurgevechten. Een paar honderd meter verder sterven mensen terwijl wij hier genieten van een zonsondergang. Hoe hartverscheurend kunnen de dingen zijn. We zochten een viewpoint maar staan hier middenin een oorlogsscene. Volgens ingewijden is het voor het ogenblik rustig omdat de Syriërs die hier vroeger graag wat keet schopten met de Israëlieten het nu veel te druk hebben met hun eigen volk uit te moorden.

Syrische grens
Syrische grens

Het paradoxale aan heel dit onwezenlijke tafereel is dat er tussen de heuvel waar wij staan en de heuvels waar er gevochten wordt welige wijnranken groeien.  Ook staat er goed afgeschermd van de Syrische geweerlopen een kantine waar je kan koffie drinken en een taartje eten…

De koffie hebben we gedronken maar mijn maag is danig samengekrompen dat ik zelfs als dat  taartje gratis moest zijn, het met de beste wil van de wereld niet zou binnen krijgen.

Onwezenlijke zonsondergang
Onwezenlijke zonsondergang

Met de zon die achter de bergen is verdwenen valt de duisternis razendsnel in. Leeuwen lopen hier al een tijdje niet meer rond, maar schorpioenen en de zwarte weduwe frequenteren nog vaak de bergen van Galilea in de Golan.

We dalen de berg in volledige duisternis af en vinden in Merom Golan, in een andere kibboets, een ongelofelijk gezellig restaurant. Bijna even onwezenlijk als de vuurgevechten van daarstraks. Op een paar honderd meter van al dat geweld jagen jonge mensen gewoon hun droom achterna. Als je de hekken en prikkeldraad kan wegdenken kan dit eender waar in de wereld zijn.

Quneitra, verwoeste Syrische stad
Quneitra, verwoeste Syrische stad

We krijgen een telefoonnummer mee van de vriendelijke ober om, als de poort moest gesloten zijn, even met hem te bellen. Gelukkig is de poort nog open en kunnen we onmiddellijk verder rijden. De poort van onze kibboets is al gesloten. Hilde is Chinese vrijwilliger van dienst en mag de nacht in om de poort te openen.